Mahfi Eğilmez: Suudi Arabistan’dan beş milyar dolar

Mahfi Eğilmez: Suudi Arabistan’dan beş milyar dolar

ABONE OL
24/11/2022 10:48
Mahfi Eğilmez: Suudi Arabistan’dan beş milyar dolar
0

BEĞENDİM

ABONE OL

Dr. Mahfi Eğilmez

Medyada “Suudi Arabistan’ın TCMB’ye 5 milyar dolar mevduat yatıracağı” yazıldı. Ne var ki benim aklıma gelen soruların hiçbirinin cevabını bu yazılanlarda bulamadım. Süratlice TCMB ve Hazine ve Maliye Bakanlığı sitelerine baktım lakin bahisle ilgili hiçbir açıklama yoktu. Sonra toplumsal medyayı inceledim, birtakım yorumlar gördüm. Paranın hangi başlık altında geleceğine ait yorumlarda mevduat diyen de vardı, swap diyen de, depo hesabı diyen de.

Aklıma takılan sorular şunlardı: (1) Parayı yollayacak olanın Suudi Arabistan olduğu yazılıyor fakat Suudi Arabistan devleti mi, Suudi Arabistan Merkez Bankası mı yoksa Suudi Fonu mu olduğuna ait hiçbir açıklama yok. Meğer kime borçlu olacağımızı bilmek gerekir diye düşünüyorum. (2) Para hangi biçimde gelecek? Swap süreci mi yapılıyor? Borç olarak mı geliyor? Depo hesabı olarak mı geliyor? (3) Gelecek olan paranın maliyeti ne olacak? Faiz mi ödenecek? Kâr hissesi mı ödenecek? Maliyeti olağan borçlanmadan düşük mü olacak yüksek mi olacak? (4) Geleceği söylenen bu beş milyar dolar TCMB’nin rezervlerini nasıl etkileyecek?

Yetkililerden kimse bu ana kadar bu soruların cevaplarıyla ilgili bilgi vermediğine nazaran kendi bilgilerimizle bu sorulara karşılık aramamız gerekir: (1) Parayı TCMB’ye yollayacak olanın Suudi Arabistan Merkez Bankası olması gerektiğini düşünüyorum. Zira Suudi Arabistan devleti ya da Suudi Fonu bu türlü bir para verecek olsa bunu borç olarak verir ve muhatabı TCMB değil Hazine olurdu. Hedef rezervleri yüksek göstermek olduğu için Hazine de bu parayı TCMB’ye yatırırdı. (2) Para büyük olasılıkla depo hesabı biçiminde gelecek ve TCMB’nin brüt rezervlerini artıracak. Böylelikle TCMB swap süreci yaparak karşılığında TL vermek yükümlülüğünden kurtulmuş olacak. Aslında bu tıp bir paranın mevduat hesaplarından pek bir farkı yok. Merkez bankaları mevduat toplamadığı ve bu hesaplara mevduat faizlerinden farklı faizler uyguladıkları için bunları mevduat hesaplarından ayırmak emeliyle ismine depo hesabı deniyor. (3) Soruların en değerlisi bu paranın maliyetinin ne olacağı sorusu. Olağan şartlarda rezerv artırmak maksadıyla ya da öteki hedefle döviz borçlanmak istendiğinde Hazine’nin dış borçlanma yapması ve alacağı parayı Merkez Bankasında tutması gerekir. Ne var ki Türkiye’nin risklerinin çok yüksek olması dış borçlanmanın maliyetini çok artırmış durumda. O nedenle dış borçlanma tercih edilmiyor. Aslında TCMB’nin 28 milyar dolarlık swap süreci karşılığı döviz almış olmasının da nedeni bu. Bu durumda bu depo sürecinin maliyeti ne olacak sorusu daha da kıymet kazanıyor. (4) Geleceği söylenen beş milyar dolar TCMB’nin brüt rezervlerini artıracak olsa da net rezervlerini ve eksi 54 milyar dolar dolayında bulunan swaplar hariç net rezervlerini etkilemeyecek. Bir öteki tabirle brüt rezervler artacak lakin net rezervler eski seviyesinde kalacak.

Bunların hepsi bizim iddialarımız kuşkusuz. Çoklukla bilinmeyen şeyler iddia edilir. Biz Türkiye’de bilinen şeyleri de iddia eder olduk. Zira biliniyor üzere görünen şeyler de bilinmez oldu.

Devlet idaresinde en temel kural şeffaflıktır. Vergilerimizin nereye harcandığı kadar kıymetli olan husus, dışarıdan gelen paraların hangi hedefle geldiği, karşılığında ne verildiği ve hangi maksatla kullanılacağıdır.


Bu yazı Mahfi Eğilmez’in şahsî blogundan alınmıştır 

En az 10 karakter gerekli


HIZLI YORUM YAP

Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz.